Εξομολόγησις παιδιών

Πάλαι τε και νυν αι γνώμαι περί του αν πρέπη να εξομολογώνται τα μικρά παιδία δεν συμφωνούν, αλλά και από ποίας ηλικίας, επίσης δεν συμπίπτουν, διότι, περί του από ποίας ηλικίας, οι μεν λέγουν, από του δεκάτου έτους, έτεροι από του 14ου έτους, τίνες δε και από του 16ου έτους. Άλλοι πάλιν έχοντες το των Αριθμών λβ’ 11 υπ’ όψει, ισχυρίζονται ότι, από του εικοστού, διότι εκεί γέγραπται «…από εικοσαετούς και επάνω, οι επιστάμενοι το κακόν και το αγαθόν…». Άρα των περισσοτέρων η γνώμη είναι ότι τα μικρά παιδία δεν υπάρχει λόγος να εξομολογώνται, διότι τάχα δεν επιστάνται όσον πρέπει το κακόν και το αγαθόν και τούτου ένεκα δεν δύνανται να κάμουν πλήρη την διάκρισίν ή διάγνωσιν…

Ο επίσημος ερμηνευτής των Ιερών Κανόνων, ο Πατριάρχης της Αντιοχείας, Θεόδωρος ο Βαλσαμών, … λέγει «προς την γνώσιν εκάστου και το φρόνημα, έφη, κρίνεσθαι τω Θεώ τα αμαρτήματα. Οι μεν γαρ οξυτέρας φύσεως  όντες των παίδων και μάλλον εγρηγορυίας, συντομώτερον διακρίνουσι το καλόν και το χείρον , οι δε νοθρωτέρας τυχόντες και αναπεπτωκυίας έξεως, βραδείς εισι προς την γνώσιν του δέοντος… Ημίν δε από πείρας αυτής, αλλά μην και από λαληθέντων συνοδικώς κατά διαφόρους καιρούς, χάριν τοιούτων τινών, γνωμοδοτείται, μετά τον έκτον ενιαυτόν οφείλειν και τους άρρενας και τας θηλείας, δι’ εξαγορείας διορθούσθαι και αγιάζεσθαι… είπε γαρ η εν Κωνσταντινουπόλει αγία Σύνοδος, την επταετή γυναίκα δεκτικήν έρωτος είναι,  και φθοράν υφίστασθαι και της πορνείας τοις λογισμοίς αλίσκεσθαι. Ει δε επί γυναικός ταύτα δικαίως πεφιλοσόφηται, πολλώ πλέον επί ανδρός ψηφισθήσεται». Κατά ταύτα και τα εξαετή παιδία αμφοτέρων των φύλων δέον να αποστέλλωνται προς εξομολόγησιν.

Μάλιστα , τα παιδία, από πολύ μικράς ηλικίας, δέον να εθίζουν προς το εξαγορεύειν τα εαυτών παραπτώματα, διότι, κατά τον Προφήτην «αγαθόν ανδρί, όταν άρη ζυγόν εκ νεότητος αυτού». Και αληθώς, όταν το παιδάκι από πολύ μικρό αισθανθή και εθισθή εις την εξομολόγησιν, αδύνατον να μη ωφελήται και μόνον ιστάμενον προς της Εικόνος του Δεσπότου Χριστού και ακούων παρά του εξομολόγου ότι πρέπει όλοι μας να Τον παρακαλούμεν να συγχωρήση τας αταξίας, τα πείσματα και όλα τα παιδικά ατοπήματα.